Kazimierz Nieżychowski (1892-1987) urodził się w
Granówku, pow. Grodzisk Wlkp. Po wybuchu I wojny światowej został przymusowo wcielony do
armii pruskiej - skierowano go do 50. pułku piechoty w Rawiczu, a następnie do
20. pułku artylerii lekkiej w Poznaniu. Po powrocie z frontu w grudniu 1918 r.
często przebywał w Poznaniu. Uczestniczył w konspiracyjnych spotkaniach i
odprawach w tzw. sztabie Palucha, przygotowującym powstanie. Podczas powstania
odpowiadał za obronę dworca głównego. Na odprawach powstańczego dowództwa zgłosił
konieczność utworzenia oddziałów artylerii. Pomysł poparł porucznik Paluch. 30
grudnia 1918 r. ogłoszono nabór i mobilizację m.in. do powstańczych oddziałów
artylerii. Ich dowódcą został Kazimierz Nieżychowski.
 |
| Fot. Powstaniec Wielkopolski 2013 |
W
nocy z 31.12.1918 na 1.1.1919 r. wachmistrz Nieżychowski ruszył z oddziałami w
stronę bazy niemieckiej w Biedrusku, która została rozbita. Zdobyto 8 dział,
oraz ponad 40 koni. Jeszcze tego samego dnia Nieżychowski został mianowany
dowódcą powstańczej artylerii i komendantem koszar przy ul. Solnej. Podlegało
mu 10 dział z obsługą działonowych z taborami i amunicją - razem blisko 500
artylerzystów.
Nieżychowski
uczestniczył m.in. w ataku na niemiecką bazę lotniczą na Ławicy. Artylerzyści
walczyli również na froncie nad Notecią, w rejonie Rynarzewa, na przedpolu
Bydgoszczy. 2 lutego 1919 roku artylerzyści powstrzymali pociąg pancerny
podchodzący pod Kcynię. Także w lutym 1919 r. Kazimierz Nieżychowski pomagał w
organizacji artylerii Armii Wielkopolskiej. Jednak po kilku dniach został
skierowany na front południowy w rejon Leszna, gdzie zaprowadził dyscyplinę w
oddziale i prowadził walki z Niemcami.
W marcu oddziały zostały skierowane do Biedruska,
gdzie prowadzono intensywne ćwiczenia i szkolenia. Utworzono pierwszy pułk
artylerii lekkiej. Także w marcu oddziały zostały wysłane w rejon Lwowa, wraz z
Kazimierzem Nieżychowskim. Kolejny rok upłynął Nieżychowskiemu na walkach z
bolszewikami.
Więcej
informacji w artykule Tomasza Szeszyckiego opublikowanym w Wielkopolskim
Powstańcu wydanym w 2013 roku.